Evlilik birliğinin sonlandırılması, taraflar için her zaman psikolojik ve duygusal olarak yıpratıcı bir süreçtir. Ancak eşler, boşanmanın hukuki ve mali sonuçları üzerinde ortak bir karara varabilmişlerse, bu süreci en az hasarla ve en hızlı şekilde atlatmanın yolu **”Anlaşmalı Boşanma Davası”**dır.
Türk Medeni Kanunu (TMK) madde 166/3’te düzenlenen anlaşmalı boşanma, mahkemelerin iş yükünü azaltan ve tarafların yıllarca adliye koridorlarında yıpranmasını önleyen bir sistemdir. Çekişmeli bir davanın 2-3 yıl sürebileceği düşünüldüğünde, anlaşmalı boşanma ile süreci tek celsede (bazen birkaç hafta içinde) sonlandırmak mümkündür.
Ben Avukat Ünzüle Şimşek. Mesleki tecrübelerime dayanarak şunu net bir şekilde söyleyebilirim: “Anlaşmalı” kelimesi çoğu zaman bu sürecin hukuki ciddiyetinin hafife alınmasına neden olmaktadır. İnternetten indirilen taslak protokollerle açılan davalar, ne yazık ki ilerleyen yıllarda telafisi imkansız hak kayıplarına, bitmeyen nafaka davalarına ve velayet krizlerine dönüşmektedir.
Bu rehberde; anlaşmalı boşanmanın mutlak şartlarını, mahkeme sürecini ve en önemlisi geleceğinizi şekillendirecek olan “Boşanma Protokolü”nün nasıl hazırlanması gerektiğini tüm detaylarıyla ele alacağız.
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir?
Bir boşanma davasının “anlaşmalı” olarak görülebilmesi ve tek celsede bitebilmesi için yasaların aradığı 4 zorunlu şart şunlardır:
- Süre Şartı: Evliliğin resmi olarak en az 1 yıl sürmüş olması gerekir.
- Ortak İrade: Eşlerin mahkemeye beraber başvurması veya birinin açtığı davayı diğerinin eksiksiz kabul etmesi şarttır.
- Duruşmada Hazır Bulunma: Tarafların (avukatları olsa bile) duruşmaya bizzat katılarak boşanma iradelerini hakimin huzurunda sözlü olarak beyan etmeleri zorunludur.
- Protokolün Onayı: Eşlerin mali konular (nafaka, tazminat, mal paylaşımı) ve çocukların durumu (velayet) konusunda anlaştıklarını gösteren protokolün hakim tarafından uygun bulunması gerekir.
Evlilikte 1 Yıl Şartı Neden Var ve Dolmadıysa Ne Yapılmalı?
Kanun koyucu, ani öfkeyle veya fevri kararlarla evliliklerin hemen bitirilmesini önlemek amacıyla 1 yıllık bir “bekleme ve deneme” süresi öngörmüştür. Bu süre, resmi nikahın kıyıldığı tarihten, davanın açıldığı tarihe kadar geçen süredir. Düğün tarihi değil, resmi nikah tarihi baz alınır.
Peki evliliğiniz henüz 6 aylık veya 11 aylıksa ne yapacaksınız? 1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma davası açılamaz. Açarsanız mahkeme davanızı usulden reddeder. Bu durumda izlenecek yol, iddialarınızı ispatlayacağınız bir çekişmeli boşanma davası açmaktır. Dava devam ederken 1 yıllık süre dolarsa, mahkemeye bir protokol sunarak davayı anlaşmalıya çevirebilirsiniz.
Hayati Belge: Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Davanın kalbi, tarafların imzalayarak mahkemeye sunduğu “Anlaşmalı Boşanma Protokolü”dür. Hakim bu protokolü onayladığı an, bu belge bir mahkeme ilamı (kesin karar) hükmüne geçer. Bu nedenle protokolde kullanılacak her bir kelime, atılacak her bir imza hukuki bir taahhüttür.
Geçerli ve sorunsuz bir protokolde şu 4 ana unsurun kesin olarak çözümlenmiş olması gerekir:
Velayet ve Kişisel İlişki Tesisi
Eğer müşterek çocuk varsa, çocuğun velayetinin annede mi yoksa babada mı kalacağı açıkça yazılmalıdır. Ayrıca velayeti almayan ebeveynin çocuğu hangi günlerde, hangi saatlerde ve özel günlerde (bayramlar, tatiller) göreceği (“Kişisel İlişki Tesisi”) gün ve saat verilerek net bir şekilde belirtilmelidir. Günümüzde “Ortak Velayet” uygulaması da mümkündür ancak bunun şartları protokolde çok ince çizilmelidir.
Nafaka (İştirak ve Yoksulluk)
- İştirak Nafakası: Velayeti almayan tarafın, çocuğun eğitim, sağlık ve barınma giderleri için her ay ödeyeceği tutardır. Rakam net olarak yazılmalı ve her yıl uygulanacak artış oranı (TÜFE vb.) belirtilmelidir.
- Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe ödenecek nafakadır. Eğer istenmiyorsa protokolde açıkça “Tarafların birbirinden yoksulluk nafakası talebi yoktur, bu haktan feragat edilmiştir” şeklinde yazılmalıdır.
Maddi ve Manevi Tazminat
Evliliğin bitmesinde taraflar birbirlerinden tazminat talep ediyorsa bu miktar, ödeme şekli ve tarihi yazılmalıdır. Tazminat istenmiyorsa, ileride yeniden dava açılmasını engellemek için “Tarafların birbirinden maddi ve manevi tazminat talebi bulunmamaktadır, birbirlerini ibra etmişlerdir” ibaresi eklenmelidir.
Mal Paylaşımı (Ev, Araba, Eşyalar, Borçlar)
Evlilik birliği içinde alınan gayrimenkuller (ev, arsa), araçlar, bankadaki paralar ve ev eşyalarının kimde kalacağı tek tek yazılmalıdır. Ayrıca evliliğe ait ortak borçların (kredi borcu vb.) kim tarafından ödeneceği de protokolde netleştirilmelidir.
İnternetteki taslak (matbu) protokollerde genellikle “Mal paylaşımı konusunda anlaşıldı” gibi yuvarlak ifadeler yer alır. Bu çok tehlikelidir! Hangi malın kimde kalacağı ada/parsel veya plaka numarasıyla belirtilmezse, boşanmadan sonra eski eşiniz size “Katılma Alacağı” davası açıp mallarınızın yarısını talep edebilir. Bu riskleri sıfıra indirmek için mutlaka uzman bir üsküdar boşanma avukatı ile çalışarak size özel bir protokol hazırlatmalısınız.
Anlaşmalı Boşanma Süreci Nasıl İşler? (Adım Adım)
Doğru bir protokol hazırladıktan sonra süreç oldukça hızlı işler:
- Davanın Açılması: Hazırlanan dava dilekçesi ve imzalı protokol ile birlikte yetkili Aile Mahkemesi’ne (Genellikle eşlerden birinin ikametgahının bulunduğu yer adliyesine) tevzi bürosundan harçlar yatırılarak dava açılır.
- Duruşma Gününün Alınması: Mahkeme tensip zaptı hazırlar ve bir duruşma günü verir. İstanbul gibi yoğun adliyelerde (Anadolu veya Çağlayan Adliyesi) avukatınızın süreci yakından takip etmesiyle “öne alım dilekçesi” verilerek duruşma günü 1-2 hafta sonrasına bile alınabilir.
- Duruşma Günü: Her iki taraf da kimlikleriyle birlikte salonda hazır bulunur. Hakim, eşlere “Boşanmak istiyor musunuz? Protokoldeki imzalar size mi ait? Özgür iradenizle mi imzaladınız?” diye sorar.
- Karar: Hakim tarafları dinledikten ve protokolü uygun bulduktan sonra “Tarafların boşanmalarına…” şeklinde kararını açıklar.
Duruşmaya Gitmek Zorunlu Mu? Avukatım Gitse Olur Mu?
Anlaşmalı boşanmada en sık karşılaştığımız sorulardan biri budur. Cevap kesin ve nettir: Evet, zorunludur.
Hukukumuzda hakim, boşanma iradesini bizzat tarafların kendi ağzından duymak zorundadır. Sizi temsil eden dünyanın en iyi avukatı bile olsa, sizin yerinize “Evet, müvekkilim boşanmak istiyor” diyemez. Sadece 5 dakikalık bir soru-cevap işlemi için duruşma salonunda bulunmanız şarttır. Eğer taraflardan biri duruşmaya gelmezse, dava anlaşmalı boşanma olmaktan çıkar ve çekişmeli davaya dönüşür.
Duruşma Bitti, Hemen Boşandık Mı? (Kesinleşme Süreci)
Duruşmada hakimin “Boşandınız” demesi, e-Devlet’te veya nüfus kayıtlarında hemen bekar görüneceğiniz anlamına gelmez. Hukuki sürecin tamamlanması için yapılması gerekenler vardır:
- Hakim duruşmada kısa kararı verir. Ardından mahkeme kalemi ortalama 15-30 gün içinde **”Gerekçeli Karar”**ı yazar.
- Bu gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir.
- Tebliğden itibaren 2 haftalık istinaf (itiraz) süresi başlar.
- Eğer süreci hızlandırmak isterseniz, her iki taraf (veya avukatları) mahkemeye giderek “İstinaftan Feragat Dilekçesi” verir.
- Böylece karar “Kesinleşir” ve mahkeme, boşanma kararını doğrudan Nüfus Müdürlüğü’ne gönderir. Kimlik bilgileriniz birkaç gün içinde güncellenir.
Taraflar Arasında Gizli Bir Delil Varsa Ne Olacak?
Bazen taraflar anlaşmalı boşanmak üzere yola çıkarlar ancak arka planda sadakatsizlik iddiaları vardır. Eğer elinizde eşinizin kusurunu ispatlayan belgeler varsa ve eşiniz protokol şartlarına (istediğiniz tazminat veya nafakaya) uymuyorsa, elinizdeki delillerin gücünü bilmeniz gerekir.
Özellikle aldatma şüphesi varsa ve elinizde dijital veriler mevcutsa, bu kayıtların davada nasıl kullanılabileceğini öğrenmek için Boşanma Davasında WhatsApp ve Sosyal Medya Kayıtları Delil Olur Mu? başlıklı makalemizi incelemenizi tavsiye ederiz. Bu tür delillerin varlığı, karşı tarafı anlaşmalı boşanma protokolünde sizin şartlarınızı kabul etmeye ikna edici bir güç olabilir.
Sonuç ve Hukuki Danışmanlık
Anlaşmalı boşanma, bir “kopyala-yapıştır” işlemi değil, hayatınızın geri kalanını ekonomik ve psikolojik olarak güvence altına alacağınız en önemli hukuki sözleşmelerden biridir. Evliliğinizi noktalarken haklarınızı eksiksiz almak ve ileride eski eşinizle tekrar mahkemelik olmamak için sürecin profesyonelce yönetilmesi şarttır.
Avukat Zeki Şimşek Hukuk Bürosu olarak; İstanbul Üsküdar ve Acıbadem bölgesindeki müvekkillerimiz için, tarafların iradesini en net şekilde yansıtan, hukuki boşluk içermeyen protokoller hazırlıyor ve boşanma sürecinizi en kısa sürede, tek celsede sonuçlandırıyoruz.
Yeni hayatınıza güvenli bir adım atmak ve sürecinizi başlatmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Davası İçin Hemen Randevu Alın
Diğer Hukuki Rehberlerimiz:
Leave a Reply